Czy zastrzeżenie numeru PESEL utrudni mi życie na co dzień?

W większości spraw nie zauważysz różnicy: lekarz, urząd, praca, podróże i dotychczasowe umowy działają jak wcześniej. Zastrzeżenie przeszkadza dopiero przy nowym kredycie, koncie w banku, akcie notarialnym dotyczącym nieruchomości, duplikacie karty SIM albo dużej wypłacie gotówki w oddziale. Wtedy cofasz je w mObywatelu, także na określony czas.

Czego zastrzeżenie nie zmienia

Wizyta u lekarza, recepta, ślub, meldunek, wyrobienie dokumentu, podróż, sprawy w pracy i odbiór poleconego wyglądają tak samo jak wcześniej. Profil zaufany też działa. Zastrzeżenie dotyczy zawierania nowych umów, więc karta płatnicza, przelewy i kredyt spłacany od lat nie zostają zablokowane.

Kiedy trzeba je cofnąć

Rejestr sprawdzają instytucje, które mają taki obowiązek od 1 czerwca 2024 r.:

• bank przed otwarciem konta osobistego lub oszczędnościowego, umową kredytu, pożyczki albo leasingu i przed podniesieniem limitu,
• firma pożyczkowa przed pożyczką, także przy zakupach na raty,
• notariusz przed aktem kupna, sprzedaży lub obciążenia nieruchomości i przed pełnomocnictwem do takiej czynności,
• operator przed wydaniem duplikatu karty SIM albo eSIM.

Osobny przypadek to wypłata gotówki w oddziale banku przekraczająca w danym dniu trzykrotność minimalnego wynagrodzenia. Przy zastrzeżonym numerze bank wstrzyma ją na 12 godzin, nawet jeśli w tym czasie cofniesz zastrzeżenie. Większą kwotę zaplanuj więc z wyprzedzeniem.

Jak cofnąć je na chwilę

W mObywatelu albo na gov.pl wybierasz cofnięcie i wskazujesz, kiedy numer ma zostać zastrzeżony ponownie, na przykład po wizycie w banku. Zmiana działa od razu i nic nie kosztuje. W urzędzie gminy cofnięcie jest możliwe, ale tylko bezterminowo, więc potem trzeba pamiętać o ponownym zastrzeżeniu.

Po zgłoszeniu utraty dowodu osobistego PESEL jest zastrzegany z urzędu i zostaje taki także po odbiorze nowego dokumentu.

Gdy ktoś zignoruje zastrzeżenie

Bank, który udzieli kredytu na zastrzeżony numer, nie może żądać spłaty ani sprzedać długu windykatorowi, a umowa nie trafia do BIK. Możesz też bezpłatnie sprawdzić, kto i kiedy weryfikował zastrzeżenie Twojego numeru. Co zrobić, gdy Twoje dane już wyciekły, opisujemy w poradniku o wycieku danych osobowych.