Skąd mam wiedzieć, że moje dane wyciekły, jeśli nikt mnie nie powiadomił?

Najczęściej po sygnałach pośrednich: fali spersonalizowanego phishingu, SMS-ach o próbach logowania i zapytaniach kredytowych w BIK złożonych bez Twojej wiedzy. Adres e-mail sprawdzisz w serwisie haveibeenpwned.com. Po SMS-ie o wycieku nie klikaj w link, tylko otwórz stronę firmy, wpisując adres samodzielnie.

Firma nie zawsze Cię zawiadomi

Administrator danych musi zawiadomić Cię o wycieku bez zbędnej zwłoki wtedy, gdy incydent może powodować wysokie ryzyko dla Twoich praw. Nie musi, jeśli na przykład dane były zaszyfrowane. Gdy poszkodowanych jest bardzo wielu, zamiast pisać do każdego może opublikować komunikat. Wiadomość o wycieku bywa więc spóźniona, ogólnikowa albo nie przychodzi wcale.

Sygnały, na które patrzeć

• e-maile i SMS-y z Twoim imieniem, nazwiskiem albo numerem zamówienia, wysłane przez nadawców, z którymi nic Cię nie łączy,
• kody weryfikacyjne i powiadomienia o logowaniu, o które nie prosisz,
• zapytania kredytowe w raporcie BIK złożone bez Twojej wiedzy (płatne Alerty BIK wysyłają SMS przy każdym takim zapytaniu),
• telefony od rzekomego banku albo policji, w których rozmówca zna Twój PESEL lub adres.

Serwis haveibeenpwned.com zbiera znane wycieki adresów e-mail, także sprzed lat. Po wpisaniu adresu pokazuje, z jakiego serwisu pochodził wyciek i jakie dane obejmował: samo hasło, numer telefonu czy adres zamieszkania.

SMS o wycieku: ostrzeżenie czy pułapka

Wiadomość w rodzaju „Twoje dane wyciekły, sprawdź tutaj” to częsty schemat oszustwa. Sam wyciek bywa prawdziwy, a link prowadzi do fałszywej strony, która prosi o logowanie albo dane karty. Linku z takiej wiadomości nie otwieraj, nawet jeśli o wycieku mówiono w wiadomościach. Adres strony firmy lub banku wpisz ręcznie i tam szukaj komunikatu. Instytucja, która zawiadamia o wycieku, nie potrzebuje Twojego hasła, PIN-u ani kodu z SMS-a.

Gdy sygnały się potwierdzą

Jeśli wyciekł PESEL, zastrzeż go w aplikacji mObywatel, na gov.pl albo w urzędzie gminy. Banki i firmy pożyczkowe muszą sprawdzić zastrzeżenie przed udzieleniem kredytu. Zmień hasło, które wyciekło, w każdym serwisie, w którym go używasz, i włącz weryfikację dwuetapową. Potem zostają monitoring historii kredytowej, czujność na phishing skrojony pod wyciek, a jeśli ktoś użył Twoich danych, zgłoszenie na policję. Kolejność tych kroków opisujemy w artykule wyciek danych osobowych: co zrobić.